«Հանգանակ» բարեգործական ՀԿ-ում անցկացվեց ևս մեկ ջերմ և բովանդակալից հոգեբանական խմբային հանդիպում՝ Էմփաթիա հոգեկան առողջության կենտրոնի ղեկավար, հոգեթերապեւտ Անահիտ Լալայանի ղեկավարությամբ։ Այս անգամ նրան միացել էր նաև Էմփաթիա հոգեկան առողջության կենտրոնի երիտասարդ հոգեբան Հռիփսիմե Ավետիսյանը, ով մասնակցեց հանդիպմանը և աջակցեց դրա անցկացմանը։
Հանդիպման ընթացքում մեր տարեց շահառուներին առաջարկվեց արտահայտել այն զգացմունքներն ու ապրումները, որոնք երբեմն դժվար է փոխանցել միայն բառերով։ Ստեղծագործական վարժության շրջանակում յուրաքանչյուր մասնակից թղթի վրա ուրվագծեց իր ձեռքը։ Այնուհետև նրանց առաջարկվեց անդրադառնալ սեփական հույզերին ու ապրումներին, ձեռքի մատների ուրվագծերի մեջ գրել իրենց մտքերը և տարբեր գույների միջոցով արտահայտել այդ պահին ունեցած զգացողությունները։
Շուտով սեղանը լցվեց գունավոր մատիտներով ու թղթերով, իսկ մթնոլորտը՝ զրույցներով, հիշողություններով ու հույզերով։
Արցախից բռնի տեղահանված տարեցների համար նման վարժությունը կարող է դառնալ ներսում կուտակված ապրումներն արտահայտելու ևս մեկ հնարավորություն։ Բառերի ու գույների հետևում գտնվում են հարազատ տան և ընտանիքի մասին հիշողությունները, կորստի ու բաժանման ցավը, նոր միջավայրում կյանքը վերակառուցելու անորոշությունը, բայց միաժամանակ՝ սերը, երախտագիտությունը, ներքին ուժն ու հույսը։
Մեր շահառուներից շատերի համար Արցախը շատ ավելին է, քան մի վայր, որը նրանք ստիպված էին լքել։ Արցախը տուն է՝ մանկության բնապատկերներով, ընտանեկան պատմություններով, հարազատ փողոցներով ու հարևաններով, ավանդույթներով ու մի ամբողջ կյանքի հիշողություններով։ «Հանգանակ»-ի հոգեբանական հանդիպումների ընթացքում, տեղահանությունից հետո նոր կյանքին հարմարվելու դժվարությունների հետ մեկտեղ հաճախ է արտահայտվում այդ խորը կապվածությունը։ Մի օր Արցախ վերադառնալու հույսը շարունակում է ապրել մեր տարեցներից սրտերում։
Սակայն այս հանդիպումը միայն կորստի մասին չէր։ Մասնակիցների ընտրած տարբեր գույները հնարավորություն տվեցին արտահայտելու այն բազմազան հույզերը, որոնք նրանք կրում են այսօր։ Յուրաքանչյուր գույնի համար նախապես որոշված նշանակություն սահմանելու փոխարեն՝ մասնակիցներն ազատ էին դրանք օգտագործելու իրենց անհատական զգացողություններին համապատասխան՝ արտահայտելով այն, ինչ կարևոր էր իրենց համար հենց այդ պահին։
Վարժության հատկապես գեղեցիկ պահերից մեկը եղավ այն, երբ առանձին թղթերի վրա պատկերված ձեռքերը միավորվեցին մեծ թղթի վրա՝ կազմելով ձեռքերի մի ամբողջ շրջան։ Յուրաքանչյուր ձեռք մնաց յուրահատուկ՝ իր բառերով, գույներով և պատմությամբ, բայց միասին դրանք դարձան ավելի մեծ ամբողջության մի մասը։
Այս ընդհանուր պատկերը գեղեցիկ կերպով արտացոլեց «Հանգանակ»-ի խմբային հանդիպումների էությունը․ յուրաքանչյուր մարդ իր մեջ կրում է կորստի, տոկունության, հիշողության և հույսի իր ուրույն պատմությունը, սակայն այդ պատմությունը ոչ ոք պարտավոր չէ միայնակ կրել։
Այս շաբաթական հանդիպումները պարզապես հերթական միջոցառումներ չեն։ Դրանք ապահով և հոգատար միջավայր են ստեղծում, որտեղ բռնի տեղահանված տարեցները կարող են խոսել, լսել միմյանց, հիշել, ստեղծագործել և զգալ այն համայնքի ջերմությունը, որն ըմբռնում է նրանց անցած ճանապարհը։ Ինքնարտահայտման և շփման այս պահերն օգնում են ոչ միայն ընդունել ու արտահայտել ցավալի ապրումները, այլև վերագտնել այն հարաբերությունները, հիշողություններն ու ներքին ուժը, որոնք շարունակում են իմաստ հաղորդել նրանց կյանքին։
Մենք մեր անկեղծ շնորհակալությունն ենք հայտնում Անահիտ Լալայանին՝ մեր տարեց շահառուների նկատմամբ նվիրվածության և հոգատարության համար, ինչպես նաև Հռիփսիմե Ավետիսյանին՝ խմբին միանալու, իր ջերմությամբ և մասնագիտական աջակցությամբ հանդիպմանը նպաստելու համար։ Խորապես շնորհակալ ենք նաև մեր գործընկեր Էմփաթիա հոգեկան առողջության կենտրոնին՝ «Հանգանակ»-ի շահառուների հոգեկան առողջության և բարեկեցությանն ուղղված շարունակական համագործակցության համար։
Մեր ամենախոր երախտագիտությունն ենք հայտնում Հայ կանանց բարեկեցության միությանը՝ AWWA-ին՝ «Հանգանակ»-ի հիմնական հովանավորին և երկարամյա աջակիցին։ AWWA-ի շարունակական աջակցությունը հնարավորություն է տալիս մեզ իրականացնել Արցախից բռնի տեղահանված տարեցներին ուղղված մեր աշխատանքը։ Այդ աջակցության շնորհիվ «Հանգանակ»-ը կարողանում է տրամադրել ոչ միայն անհրաժեշտ բժշկական և սոցիալական օգնություն, այլև հոգեբանական աջակցություն, մարդկային շփման և ակտիվ մասնակցության հնարավորություններ, որոնք չափազանց կարևոր են տեղահանությունից հետո իրենց կյանքը վերակառուցող տարեցների բարեկեցության և արժանապատվության պահպանման համար։
Այս հանդիպման ընթացքում ստեղծված ձեռքերի պատկերները թղթի վրա կարող են պարզ թվալ, սակայն միասին դրանք պատմում են շատ ավելի խոր պատմություն՝ մարդկանց մասին, ովքեր կորցրել են իրենց տունը, բայց շարունակում են ամուր պահել իրենց հիշողությունները, միմյանց և հույսը։
Հույս՝ խաղաղության։ Հույս՝ ապաքինման։ Եվ մեր տարեցներից շատերի սրտերում՝ հույս, որ մի օր տան ճանապարհը կրկին կտանի դեպի Արցախ։