Հոգեբանական խմբային հերթական ջերմ հանդիպումը «Հանգանակ»-ում
Երբեմն ամենապարզ ստեղծագործական առաջադրանքը կարող է վերածվել անկեղծ զրույցի, արթնացնել թանկագին հիշողություններ և օգնել արտահայտելու այն զգացմունքները, որոնք միշտ չէ, որ հեշտ է բառերով փոխանցել։
Հոկտեմբերի 27-ին «Հանգանակ» բարեգործական հասարակական կազմակերպությունում տեղի ունեցավ հոգեբանական խմբային թերապիայի հերթական հանդիպումը, որը վարում էր «Էմփաթիա» հոգեսոցիալական աջակցության հիմնադրամի հոգեթերապևտ Անահիտ Լալայանը։
Այս անգամ մասնակիցներին առաջարկվեց անսովոր, բայց շատ հետաքրքիր առաջադրանք․ գունավոր թղթերի վրա նկարել իրենց նախընտրած միրգը կամ բանջարեղենը, կտրել այն և տեղադրել մեծ սպիտակ թղթի վրա նախապես պատկերված զամբյուղի մեջ։
Առաջին հայացքից պարզ թվացող այս աշխատանքը շուտով վերածվեց զգացմունքներով, հիշողություններով և խորհրդանշական իմաստներով հարուստ հանդիպման։
Յուրաքանչյուր մասնակից ընտրել էր իրեն հարազատ միրգ կամ բանջարեղեն։ Եվ երբ հերթը հասավ բացատրելու, թե ինչու էր ընտրվել հենց այդ պատկերը, սկսվեցին ամենահետաքրքիր զրույցները։
Նուռը, խաղողը, խնձորը, սալորը, կաղամբն իր բազմաթիվ շերտերով… Յուրաքանչյուրն ուներ իր պատմությունը, իր նշանակությունը։
Նուռը կարող էր հիշեցնել ընտանիքի միասնության, արմատների և հայկական ավանդույթների մասին։ Խաղողը՝ հայրենի այգիների, բերքահավաքի ու առատության։ Խնձորն ու սալորը՝ մանկության ծանոթ համերի, իսկ կաղամբի բազմաթիվ շերտերը կարող էին խորհրդանշել մարդու ներաշխարհի բազմաշերտությունն ու կյանքի ընթացքում կուտակված փորձառությունները։
Սակայն ամենակարևորը ոչ թե խորհրդանիշների ընդունված նշանակություններն էին, այլ այն անհատական իմաստները, որոնք մասնակիցներն իրենք էին հաղորդում իրենց ընտրությանը։
Արցախից բռնի տեղահանված մեր տարեցների համար նման ստեղծագործական հանդիպումները առանձնահատուկ նշանակություն ունեն։ Նրանցից յուրաքանչյուրն իր հետ Հայաստան է բերել մի ամբողջ աշխարհ՝ հայրենի տան հիշողություններ, հարազատ մարդկանց կերպարներ, ծանոթ բույրեր ու համեր, երբեմն նաև չարտահայտված ցավ և կարոտ։
Այսպիսի հանդիպումները հնարավորություն են տալիս այդ հիշողություններին տեղ տալ, կիսվել ապրումներով, լսել միմյանց և զգալ, որ իրենց պատմություններն ու զգացմունքները կարևոր են։
Աստիճանաբար սպիտակ թղթի վրա պատկերված դատարկ զամբյուղը լցվեց բազմագույն մրգերով ու բանջարեղենով։ Ամեն մի պատկեր տարբեր էր, ինչպես տարբեր են մեր շահառուների կյանքի պատմությունները։ Բայց միասին դրանք ստեղծեցին մի գեղեցիկ, ներդաշնակ ամբողջություն։
Այդ զամբյուղը կարծես դարձավ մեր փոքրիկ համայնքի խորհրդանիշը․ տարբեր ճակատագրեր, տարբեր հիշողություններ, բայց միասնականության, փոխադարձ հոգատարության և նորից ուրախանալու ընդհանուր ցանկություն։
Հանդիպումն անցավ աշխույժ, անմիջական ու ջերմ մթնոլորտում։ Մասնակիցները ոչ միայն ստեղծագործում էին, այլև զրուցում, ժպտում, օգնում միմյանց և հետաքրքրությամբ լսում մյուսների պատմությունները։
Այս անգամ մեր հանդիպումն ուներ նաև առանձնահատուկ հյուրեր․ մեզ այցելել էր նկարահանող խումբ՝ լուսաբանելու «Հանգանակ»-ի աշխատանքը և ներկայացնելու, թե ինչպես են հոգեբանական աջակցությունը, ստեղծագործական գործունեությունն ու համայնքային շփումները նպաստում տեղահանված տարեցների բարեկեցությանը և սոցիալական ներառմանը։
Մեզ համար շատ կարևոր է, որ այս աշխատանքը տեսանելի դառնա նաև ավելի լայն հանրությանը, քանի որ տարեցների հոգեկան առողջության, արժանապատվության և հասարակական կյանքում մասնակցության հարցերը մշտական ուշադրության կարիք ունեն։
Հանդիպման ավարտին, ինչպես միշտ, բոլորը հավաքվեցին թեյի և սուրճի սեղանի շուրջ։ Զրույցները շարունակվեցին արդեն ավելի անկաշկանդ միջավայրում՝ մրգերի հյուրասիրությամբ, ժպիտներով և ջերմ շփումներով։
«Հանգանակ»-ում մենք հավատում ենք, որ տարեցների համար հոգատարությունը միայն բժշկական կամ սոցիալական օգնությունը չէ։ Այն նաև լսված լինելու, ստեղծագործելու, սեփական զգացմունքներն արտահայտելու, նոր ընկերություններ ձեռք բերելու և համայնքի լիարժեք անդամ զգալու հնարավորությունն է։
Եվ երբ մեր տարեցները հերթական հանդիպումից հեռանում են ժպիտով, դա մեզ համար ամենաթանկ պահերից մեկն է։
Մեր խորին երախտագիտությունն ենք հայտնում Հայ կանանց բարեկեցության միությանը (AWWA)՝ «Հանգանակ»-ի մշտական և հիմնական հովանավորին, որի երկարամյա ու անգնահատելի աջակցությամբ հնարավոր են դառնում հոգեբանական աջակցության այս հանդիպումները և տարեցների բարեկեցությանն ուղղված մեր ամենօրյա աշխատանքը։
Սրտանց շնորհակալ ենք նաև «Էմփաթիա» հոգեսոցիալական աջակցության հիմնադրամին և անձամբ հոգեթերապևտ Անահիտ Լալայանին՝ մասնագիտական նվիրվածության, հոգատարության և մեր շահառուների համար վստահության ու ջերմության միջավայր ստեղծելու համար։
Որովհետև երբեմն մի փոքրիկ թղթե միրգը կարող է պատմել մի ամբողջ կյանքի մասին, իսկ միասին ստեղծված զամբյուղը՝ հիշեցնել, որ մենք մենակ չենք։